โอกาสครั้งสำคัญของประเทศไทยในยุคเศรษฐกิจเซมิคอนดักเตอร์

โลกกำลังเปลี่ยน และประเทศไทยกำลังอยู่ในจังหวะเวลาที่สำคัญ

หากย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์เศรษฐกิจโลก จะพบว่ามีเพียงไม่กี่ช่วงเวลาที่เปลี่ยนทิศทางของโลกอย่างแท้จริง

• การปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้กำลังการผลิตเพิ่มขึ้น
• การค้นพบไฟฟ้าสร้างอุตสาหกรรมสมัยใหม่
• อินเทอร์เน็ตเปลี่ยนวิธีการสื่อสารและการดำเนินธุรกิจ

วันนี้ โลกกำลังเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหม่ โดยมี เซมิคอนดักเตอร์ เป็นรากฐานของทุกเทคโนโลยี

ทุกครั้งที่เราใช้โทรศัพท์มือถือ เปิดใช้งาน ChatGPT ขับรถยนต์ไฟฟ้า ใช้ระบบ Cloud หรือให้ AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูล เบื้องหลังล้วนทำงานผ่านชิปเซมิคอนดักเตอร์

ชิปไม่ได้เป็นเพียงชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์อีกต่อไป แต่กลายเป็น “โครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจดิจิทัล”

การลงทุนของโลกกำลังเร่งตัวอย่างไม่เคยมีมาก่อน

ข้อมูลจาก SEMI แสดงให้เห็นว่า ยอดจำหน่ายเครื่องจักรสำหรับการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกในปี 2025 สูงถึง 135.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องจนแตะ 229.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2028

ที่น่าสนใจคือ การลงทุนไม่ได้กระจุกอยู่เฉพาะการผลิตเวเฟอร์อีกต่อไป

เทคโนโลยีที่กำลังขับเคลื่อนการลงทุน

การเติบโตอย่างรวดเร็วของ AI ทำให้เกิดการลงทุนมหาศาลใน

• Advanced Packaging
• Advanced Test
• High Bandwidth Memory (HBM)
• Power Semiconductor
• AI Accelerator
• Data Center Infrastructure

สิ่งเหล่านี้กำลังเปลี่ยนห่วงโซ่อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ทั้งระบบ

ประเทศไทยไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์

หลายคนเข้าใจว่า ประเทศไทยเพิ่งเริ่มเข้าสู่อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

แต่ความจริงแล้ว ประเทศไทยมีฐานการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ที่แข็งแกร่งมานานหลายทศวรรษ

• เรามีโรงงานระดับโลก
• เรามีวิศวกรที่มีประสบการณ์
• เรามีระบบคุณภาพที่ได้รับการยอมรับ
• เรามีซัพพลายเออร์จำนวนมากที่เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานโลก

ในปี 2024 ประเทศไทยส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์มูลค่ากว่า 1.86 ล้านล้านบาท และส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ประมาณ 436,000 ล้านบาท

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า ประเทศไทยไม่ได้กำลังสร้างอุตสาหกรรมใหม่จากศูนย์ แต่กำลังต่อยอดจากฐานที่แข็งแรงอยู่แล้ว

โอกาสครั้งใหม่กำลังเกิดขึ้น

การลงทุนของบริษัทระดับโลก เช่น Infineon และ Analog Devices รวมถึงการขยายตัวของผู้ผลิตในกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง กำลังสร้างความต้องการบุคลากรในสาขาใหม่ ๆ เช่น

สาขาบุคลากรที่เป็นที่ต้องการ

• IC Design
• Advanced Packaging
• Product Engineering
• Test Engineering
• Failure Analysis
• Reliability Engineering
• Automation
• Industrial AI
• Manufacturing Data Analytics

นี่คือการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ เพราะตำแหน่งงานเหล่านี้มีมูลค่าเพิ่มสูง และเป็นรากฐานของเศรษฐกิจฐานความรู้

บทเรียนจากประสบการณ์กว่า 25 ปี

ตลอดเวลากว่า 25 ปีที่ผมทำงานในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ ผมได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีหลายยุค

ผมเริ่มทำงานในช่วงที่การวิเคราะห์ปัญหายังใช้เอกสาร การประชุม และประสบการณ์ของวิศวกรเป็นหลัก

ต่อมาระบบ MES, SPC, Automation และ Data Analytics เข้ามามีบทบาท

วันนี้ AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูลหลายล้านรายการได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที

แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่เคยเปลี่ยน คือ

เทคโนโลยีจะมีคุณค่าได้ ก็ต่อเมื่อมีคนที่เข้าใจและสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาได้จริง

ผมได้เห็นวิศวกรไทยจำนวนมากเติบโตจากวิศวกรรุ่นใหม่ จนกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก

สิ่งเหล่านี้ทำให้ผมมั่นใจว่า

ประเทศไทยไม่ได้ขาด “คนเก่ง”

แต่เราต้องสร้างระบบที่ทำให้คนเก่งเติบโตได้เร็วขึ้น และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังคนรุ่นต่อไป

ประเทศไทยควรมุ่งไปในทิศทางใด

ผมไม่ได้เชื่อว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องแข่งขันกับทุกประเทศในทุกด้าน

แต่เราควรเลือกสร้างความเป็นเลิศในสิ่งที่สอดคล้องกับจุดแข็งของเรา

จุดแข็งที่ประเทศไทยควรเลือกสร้างความเป็นเลิศ

• Advanced Packaging
• Semiconductor Testing
• Reliability Engineering
• Smart Manufacturing
• Industrial AI
• Power Electronics
• Automation Integration
• การพัฒนาบุคลากรด้านเซมิคอนดักเตอร์

หากเราลงทุนอย่างต่อเนื่อง ประเทศไทยสามารถก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในศูนย์กลางด้านเซมิคอนดักเตอร์ของอาเซียนได้

วิสัยทัศน์ของผมต่อประเทศไทย

ผมอยากเห็นประเทศไทยในอีก 10–15 ปีข้างหน้า เป็นประเทศที่

• มีวิศวกรเซมิคอนดักเตอร์ที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก
• มีมหาวิทยาลัยที่ผลิตบุคลากรตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม
• มีศูนย์วิจัยด้าน Advanced Packaging และ Smart Manufacturing
• มีบริษัทไทยที่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีของตนเอง
• มีระบบนิเวศที่เชื่อมโยงภาคการศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และงานวิจัยเข้าด้วยกัน

เมื่อวันนั้นมาถึง ประเทศไทยจะไม่ได้เป็นเพียงฐานการผลิตอีกต่อไป

แต่จะเป็นประเทศที่สร้างองค์ความรู้ สร้างนวัตกรรม และสร้างบุคลากรที่มีคุณค่าให้กับโลก

บทสรุป

ผมเชื่อว่า โอกาสครั้งสำคัญที่สุดของประเทศไทย ไม่ใช่การได้รับการลงทุนจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว

แต่คือการใช้การลงทุนเหล่านั้นเป็น “โรงเรียนแห่งการเรียนรู้”

เพื่อสร้างวิศวกร ผู้เชี่ยวชาญ นักวิจัย และผู้นำอุตสาหกรรมรุ่นใหม่

เครื่องจักรสามารถซื้อได้

โรงงานสามารถสร้างได้

แต่ บุคลากรคุณภาพสูงต้องใช้เวลาในการพัฒนา

หากประเทศไทยสามารถเปลี่ยนการลงทุนในวันนี้ ให้กลายเป็นองค์ความรู้ของคนไทยในวันพรุ่งนี้

ผมเชื่อว่า ประเทศไทยจะไม่ได้เป็นเพียงผู้ตามของอุตสาหกรรมโลก

แต่จะเป็นหนึ่งในประเทศที่ร่วมสร้างอนาคตของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์โลกอย่างภาคภูมิ